Je uploadt een afbeelding in WordPress, Shopify of een ander CMS en daar staat-ie weer: het veld voor alt-tekst. Veel mensen vullen dan snel iets in, laten het leeg of zetten er een zoekwoord in omdat het “goed zou zijn voor SEO”.
Alleen: zo werkt het meestal niet.
Een goede alt-tekst is in de eerste plaats bedoeld voor mensen. Bijvoorbeeld voor bezoekers die een schermlezer gebruiken en de afbeelding zelf niet kunnen zien. Pas daarna heeft het ook nog een praktische SEO-functie. En dat maakt meteen duidelijk waarom het vaak misgaat: er wordt geschreven voor een zoekmachine, terwijl de tekst vooral bruikbaar moet zijn voor een mens.
Alt-tekst is geen los SEO-trucje
Alt-tekst is de korte alternatieve tekst die hoort bij een afbeelding. Die tekst wordt gebruikt als de afbeelding niet zichtbaar is of niet goed kan worden waargenomen. Voor toegankelijkheid is dat belangrijker dan veel site-eigenaren denken.
Zie het als een vervanger van wat er visueel te zien is, maar alleen voor het deel dat ertoe doet.
Voor zoekmachines helpt die tekst ook. Niet omdat je er magische rankings mee krijgt, maar omdat je extra context geeft over de afbeelding én de pagina. Dat is nuttig, zeker bij productfoto’s, screenshots, uitlegvisuals en andere beelden die echt iets toevoegen.
Wie zich afvraagt wat alt tekst is, kan het dus het best zo onthouden: een korte beschrijving van de inhoud of functie van een afbeelding, geschreven voor mensen die die afbeelding niet kunnen zien.
Eerst de vraag: voegt de afbeelding iets toe?
Voordat je iets invult, is er eigenlijk maar één vraag belangrijk:
Mist de bezoeker informatie als de afbeelding wegvalt?
Als het antwoord ja is, dan heeft de afbeelding alt-tekst nodig. Als het antwoord nee is, waarschijnlijk niet.
Dat onderscheid scheelt een hoop twijfel.
Afbeeldingen die meestal wél alt-tekst nodig hebben
Denk aan:
- productfoto’s in een webshop
- foto’s die context geven op een dienstenpagina
- screenshots met belangrijke informatie
- infographics of schema’s
- afbeeldingen die als knop of link werken
Bij dit soort beelden moet iemand kunnen begrijpen wat er te zien is, of wat je ermee kunt doen.
Afbeeldingen die vaak decoratief zijn
Soms staat een afbeelding er alleen voor de sfeer of opmaak. Bijvoorbeeld:
- een abstracte achtergrond
- een decoratieve lijn of vorm
- een stockfoto die niets nieuws toevoegt
- een sfeerbeeld dat al volledig wordt uitgelegd in de tekst ernaast
Dan hoef je die niet alsnog op te tuigen met een beschrijving waar niemand iets aan heeft. Voor schermlezers is te veel overbodige informatie juist irritant.
Zo schrijf je alt-tekst die echt helpt
De beste alt-teksten zijn meestal niet slim of creatief. Ze zijn gewoon duidelijk.
Niet alles beschrijven wat je ziet, maar alleen wat relevant is in de context van de pagina.
Kijk naar de functie van de afbeelding
Dezelfde foto kan op twee pagina’s iets anders betekenen.
Een foto van een bakker met een broodrek kan op een over-ons-pagina vooral laten zien wie er in de zaak werkt. Op een pagina over ambachtelijk zuurdesembrood is juist het product belangrijker. De alt-tekst mag dus meebewegen met de context.
Dat is meteen een bruikbare vuistregel: schrijf niet alleen op wat er letterlijk te zien is, maar vooral wat de afbeelding op die plek toevoegt.
Beschrijf wat iemand moet weten
Stel dat je een foto hebt van een boekhouder die met een klant aan tafel zit. Dan is “man in kantoor” te vaag. Maar je hoeft ook niet elk detail te noemen.
Wat relevant is, hangt af van de pagina. Op een pagina over financieel advies is iets als dit vaak genoeg:
Boekhouder bespreekt cijfers met klant aan tafel
Kort, concreet en duidelijk.
Je hoeft meestal woorden als “foto van” of “afbeelding van” niet toe te voegen. Een schermlezer maakt al duidelijk dat het om een afbeelding gaat.
Schrijf zoals je het hardop zou uitleggen
Een simpele test: lees je alt-tekst hardop voor.
Klinkt het alsof een normaal mens dit zou zeggen? Mooi. Klinkt het als een rij zoekwoorden of als een rare, houterige zin? Dan opnieuw.
Dus niet:
kapper dameskapsels haar knippen salon
Maar wel:
Kapper knipt het haar van een klant in de salon
Dat is beter voor toegankelijkheid én meestal ook beter voor afbeeldingen SEO, omdat de tekst logisch aansluit op de inhoud.
Voorbeelden: zwak, beter, goed
Het verschil zit vaak in relevantie, niet in lengte.
Voorbeeld 1: productfoto
Zwak: schoen
Beter: zwarte hardloopschoen
Goed: zwarte hardloopschoen met witte zool van opzij gefotografeerd
Die laatste is vooral handig als die details relevant zijn voor de productpagina.
Voorbeeld 2: dienstenpagina
Zwak: afbeelding kantoor
Beter: marketingadviseur in gesprek met klant
Goed: marketingadviseur bespreekt campagneplanning met klant
Voorbeeld 3: klikbare afbeelding
Als een afbeelding ook een functie heeft, moet die functie terugkomen.
Zwak: banner
Beter: contact opnemen
Goed: ga naar de contactpagina voor een offerteaanvraag
Bij klikbare beelden is de vraag dus niet alleen wat staat erop?, maar ook wat gebeurt er als je erop klikt?
Veelgemaakte fouten op websites en webshops
Er zijn een paar fouten die je op veel sites terugziet.
1. Alles leeg laten
Bij betekenisvolle afbeeldingen is dat zonde. Dan mis je een kans om je site toegankelijker te maken en geef je ook minder context mee aan zoekmachines.
2. Elke afbeelding beschrijven
Dat klinkt netjes, maar werkt vaak averechts. Een decoratieve afbeelding hoeft niet steeds te worden voorgelezen. Anders wordt een pagina voor schermlezergebruikers onnodig druk.
3. Zoekwoorden erin proppen
Dit is waarschijnlijk de bekendste fout. Mensen willen iets doen met image SEO of vragen zich af hoe ze afbeeldingen beter kunnen laten scoren, en eindigen dan met onnatuurlijke alt-teksten.
Dat helpt zelden. Als een zoekwoord logisch past bij wat er op de afbeelding staat, prima. Maar forceren maakt de tekst slechter.
4. Te vaag blijven
Woorden als “foto”, “plaatje” of “afbeelding” zeggen op zichzelf niets. De inhoud moet erin zitten.
5. De context van de pagina negeren
Een algemene beschrijving is niet altijd fout, maar vaak wel mager. De afbeelding staat niet los op je site; hij ondersteunt een pagina met een bepaald onderwerp. Daar mag de tekst best op aansluiten.
Een praktische aanpak voor je eigen site
Als je dit wilt verbeteren, ga dan niet in één keer door honderden afbeeldingen heen. Dat werkt in de praktijk bijna nooit.
Begin met de pagina’s waar afbeeldingen het belangrijkst zijn:
- homepage
- productpagina’s
- dienstenpagina’s
- populaire blogartikelen
- categoriepagina’s
- klikbare banners of visuele knoppen
Loop daarna per afbeelding deze drie vragen langs:
- Heeft deze afbeelding inhoud of functie?
- Wat moet iemand begrijpen als die de afbeelding niet ziet?
- Past mijn beschrijving bij deze pagina?
Meer heb je vaak niet nodig.
Werk je in een CMS, dan kun je dit meestal gewoon per afbeelding invullen. Gebruik je WordPress, Shopify, Webflow of een ander systeem, controleer dan ook even hoe decoratieve afbeeldingen worden behandeld. Niet elk platform doet dat even handig.
Handige tools om je werk te checken
Je hebt geen ingewikkelde software nodig, maar een paar hulpmiddelen kunnen wel handig zijn.
Voor het checken van toegankelijkheid kun je denken aan:
- browser-extensies zoals WAVE
- Lighthouse in Chrome
- axe DevTools
Voor het beheren of nalopen van afbeeldingen in je site kun je werken met:
- je CMS zelf, zoals WordPress of Shopify
- een spreadsheet-export van je mediabibliotheek
- SEO-tools die afbeeldingen signaleren, zoals Screaming Frog of Sitebulb
Gebruik je één tool niet prettig, pak dan een alternatief. Het gaat er vooral om dat je snel ziet waar beschrijvingen ontbreken of niet logisch zijn.
Wanneer je extra goed moet opletten
Op sommige pagina’s maakt alt-tekst meer verschil dan op andere.
Bij een webshop zijn productafbeeldingen vaak cruciaal. Daar wil je niet volstaan met alleen een productnaam als de foto ook variant, kleur of vorm laat zien.
Bij blogs zijn screenshots en uitlegvisuals belangrijk. Zeker als er tekst, instellingen of stappen op staan die nodig zijn om het artikel te volgen.
Bij dienstenpagina’s gaat het vaker om context en vertrouwen. Een foto hoeft daar niet altijd uitgebreid beschreven te worden, maar als het beeld echt iets uitlegt, dan wel.
En bij knoppen, banners en andere klikbare elementen is de functie leidend. Daar gaat het minder om het plaatje zelf en meer om de actie.
FAQ
Wat is alt-tekst?
Alt-tekst is alternatieve tekst bij een afbeelding. Die beschrijft de inhoud of functie van het beeld voor mensen die het niet kunnen zien, bijvoorbeeld via een schermlezer.
Helpt alt-tekst voor SEO?
Ja, het kan helpen doordat zoekmachines extra context krijgen over een afbeelding en de pagina. Verwacht er geen wonderen van, maar zie het als een logisch onderdeel van goede on-page optimalisatie.
Moet elke afbeelding alt-tekst hebben?
Nee. Afbeeldingen met inhoud of functie wel. Puur decoratieve afbeeldingen meestal niet.
Hoe lang moet alt-tekst zijn?
Meestal kort. Eén duidelijke zin of zinsdeel is vaak genoeg. Alleen bij complexere afbeeldingen, zoals infographics of informatieve screenshots, kan iets meer uitleg nodig zijn.
Mag je zoekwoorden gebruiken in alt-tekst?
Ja, als dat vanzelf past bij wat er op de afbeelding staat. Niet als losse truc. De tekst moet eerst bruikbaar zijn voor de bezoeker.
